
Χθες βράδυ, στην Κάσο, ζωντάνεψαν μνήμες μιας μακρινής αλλά πάντα παρούσας εποχής. Ήταν η στιγμή που οι σελίδες ενός βιβλίου έγιναν καράβι και ταξίδεψαν τους συμμετέχοντες πίσω στο 1956, στο Πόρτο της Αιγύπτου.
Εκεί, όπου η μυρωδιά της θάλασσας ανακατευόταν με τον καπνό του πολέμου, οι γειτονιές άλλαζαν, οι φίλοι χάνονταν, αλλά η ψυχή κρατούσε ακόμη τη γεύση της πολυπολιτισμικής αρμονίας.
Ένα προσωπικό οδοιπορικό, που έγινε γέφυρα ανάμεσα στην Αίγυπτο και την Ελλάδα, μας καλεί να ξαναδούμε την Ιστορία μέσα από τα μάτια ενός εφήβου που μεγάλωνε απότομα μέσα στις φλόγες της.
Όπως είπε ο συγκινημένος συγγραφέας κατά την χθεσινή παρουσίαση:
Το 1956 στο Πόρτο, η μυρωδιά της αρμύρας μπερδευόταν με του καπνού από τις εκρήξεις. Οι δρόμοι γέμιζαν βαλίτσες και πτώματα, ο ουρανός με μαχητικά αεροπλάνα και αλεξιπτωτιστές. Βλέμματα γεμάτα απορίες. Ευρωπαίοι έφευγαν καθημερινά, γειτονιές άλλαζαν, τα μαγαζιά άδειαζαν, οι φίλοι χάνονταν. Σε αυτή την αναταραχή, ένα παιδί — εγώ, ο Ντίνιος — μεγάλωνε.
Με λέξεις και αραβικές γεύσεις αλλά και άλλες κασιώτικες, ιταλικές, γαλλικές. Με αγάπη για μία πατρίδα που είχε πολλές σημαίες αλλά μία καρδιά. Πόλεμος. Η κρίση του Σουέζ.
Το Πόρτο στις τελευταίες του μέρες, όπως το ήξεραν οι Αιγυπτιώτες, έσβηνε τους πολυπολιτισμικούς του προβολείς. Στο λεξιλόγιό μας προστέθηκαν καινούργιες λέξεις: εθνικοποίηση, Άγγλοι, Γάλλοι, Εβραίοι, «Operation The Three Musketeers», al adouan al thalatha.
Και μέσα στις φωτιές της Ιστορίας, εμείς μεγαλώσαμε απότομα. Θυμάμαι τον φούρναρη που φώναζε «aes», τη γειτόνισσα που μας τάιζε μολοχία με ουίζα, τον δάσκαλο Βασίλη Ιωάννου που έγραφε αραβικά και ελληνικά στον ίδιο πίνακα.
Το μεγάφωνο που γύριζε στους δρόμους για εμψύχωση με το τραγούδι: «Αλλάχου Ακμπάρ, Αλλάχου Ακμπάρ, Αλλάχου φαούκα Αλ-μουαταντί».
Κι εγώ, ο Ντίνος, κράτησα αυτές τις εικόνες σε μια γωνιά της ψυχής μου, μέχρι που έγιναν λέξεις. Και οι λέξεις έγιναν βιβλίο. Οι Ημέρες Εφηβείας — η Αγιάμ Σαμπάμπνα — δεν είναι απλώς αναμνήσεις. Είναι η Ιστορία. Είναι η Μνήμη.
Είναι μια γέφυρα από την Αίγυπτο στην Ελλάδα.
Σας προσκαλώ να μοιραστούμε τα πρώτα της βήματα.
Ντίνος Φούντης
9.8.2025